السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

296

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

چنانچه مستعير از معار استفادهء غير مجاز كند ، در صورت تلف ، ضامن آن است و در صورتى كه براى چنين استفاده‌اى در عرف اجرت مىپردازند ، بايد اجرت آن را به مالكش بپردازد . 26 هرگاه مستعير عاريه را انكار كند ، در صورت ثبوت عاريه دادن آن ، ضامن مال عاريه‌اى خواهد بود . 27 چنانچه مستعير مدعى تلف معار يا عدم تفريط يا تعدى باشد ، گفته‌اش با سوگند پذيرفته مىشود ؛ ليكن اگر مدعى بازگرداندن آن به مالك باشد و مالك انكار نمايد ، قول مالك با قسم پذيرفته است . 28 موارد لزوم عقد عاريه : عاريه از عقود جايز است ؛ از اين رو ، هر يك از معير و مستعير هر زمان كه بخواهد مىتواند آن را بر هم زند ؛ ليكن در موارد زير لازم مىشود : 1 . عاريه دادن براى رهن پس از وقوع رهن ( - - ) رهن ) . 2 . عاريه دادن زمين براى خاك سپارى ميّت مسلمان يا در حكم مسلمان . پس گرفتن زمين پس از دفن به جهت حرمت نبش قبر جايز نيست ، مگر آنكه جسد بپوسد و از بين برود . 3 . موردى كه پس گرفتن مال عاريه‌اى مستلزم زيان جبران ناپذير بر مستعير باشد ، مانند آنكه چوبى را كه براى بازسازى شكاف بدنه كشتى عاريت گرفته ، به كشتى چسبانده و كشتى را به آب انداخته باشد . تا زمانى كه كشتى در آب است ، معير نمىتواند معار را پس بگيرد ؛ زيرا موجب غرق شدن كشتى و در نتيجه نابودى اموال يا نفوس خواهد شد . 29 4 . عاريه دادن ديوار براى قرار دادن چوبى كه يك سر آن در ملك مستعير است . با ساختن بنا روى چوب چنانچه رجوع مستعير مستلزم خرابى بنا گردد ، برخى قدما حتى با پرداخت ارش ( - - ) ارش ) رجوع معير و باز پس گرفتن مال عاريه‌اى را جايز ندانسته‌اند . 30 5 . زمينى كه براى كشت عاريه داده شده است . بنابر قول برخى قدما پس از كشت ، معير نمىتواند قبل از برداشتن محصول ، زمين را پس بگيرد ، حتى اگر ارش آن را بپردازد . 31